De geografische kubus: 50 topics in kernbegrippen

Aardrijkskunde van de kaart???
Er is iets mis met het vak aardrijkskunde. Een analyse van het vak in het PO en VO door Jos Blokhuis en Huby Peeters.
Te weinig geografische benadering en te veel leesvak. Geen doorlopende leerlijnen vanuit PO naar VO, verouderde methoden, te veel feitenkennis en geen inzichtmatige opdrachten, te veel opdrachten maken.....

' Wij voelen ons uitgedaagd om een stevige meningsvorming op gang te brengen over de positie en de inhoud van het vakgebied aardrijkskunde in de basis van het onderwijs. Dit artikel wil een voorzet geven om tot een fundamentele discussie te komen over de zin en onzin van aardrijkskunde in het basisonderwijs, de basisvorming en de lerarenopleiding.
Aardrijkskunde kan, wil én moet een stevige bijdrage leveren aan de ontwikkeling van kinderen en jongeren tot mondige wereldburgers die - op basis van een eigentijds geografisch wereldbeeld, kennis en inzicht over belangrijke ruimtelijke processen, mondiaal erfgoed, cultuurverschillen en waarden & normen - respectvol leren samenleven met medemens, natuur en milieu.'

Lees hun artikel en reageer.

GIS biedt mogelijkheden voor aardrijkskundeonderwijs, maar stelt ook eisen..

Hier op dit weblog is GIS (Geografisch Informatie Systeem) in het aardrijkskundeonderwijs al vaker voorbij gekomen. Zelf heb ik inmiddels veel workshops mogen geven over HOE je dat dan doet. Mijn leerlingen in 6v en 5h hebben aan den lijve ondervonden wat ze met GIS (moesten) kunnen en ook de huidige derdeklassers gaan ermee aan de gang.

Toen ik zelf 12 jaar geleden kennis maakte met GIS zag ik gelijk de potentie voor ons vak. De verbazing over hoe kaarten hun geheimen prijsgeven door er verschillende kaartlagen van te maken en die onderling te vergelijken riep tegelijk ook aardrijkskundige vragen op. Dat er in het toenmalige aardrijkskundeonderwijs helemaal geen expertise was, laat staan dat er gebruik van GIS in de klas werd gemaakt zorgde voor een teleurstelling. Aangetrokken door deze verslavende vorm van ICT besloot ik daar meer over te weten te komen. Uiteindelijk heeft ook een aantal collega's in den lande waaronder Joop van der Schee het ook opgepikt en is er sindsdien aardig wat veranderd. Er is inmiddels een hele GISwebsite met kaartmateriaal: Edugis, een aantal methodes heeft aandacht voor GIS en nu is er dan ook nog eens een promotieonderzoek aan gewijd. Voor dat laatste : hulde voor Tim Favier en zijn promotoren!

Maar nu moet het verder met de toepassing van GIS. Nu moet eindelijk ook maar eens de desktop-software voor het onderwijs eens klaar zijn! Moeten er meer lessen komen waarin de uitgangspunten die Tim in zijn onderzoek schetst worden uitgewerkt. Nog meer collega's kennismaken met de mogelijkheden van GIS.
Op 31 oktober verdedigt Tim zijn proefschrift. Maar daarmee zijn we er nog niet. Het is pas een start!


Een filmpje op Leraar24 over dit onderzoek . 

Wil je Tim zijn onderzoek lezen dan kun je hier terecht voor de volledige versie of een Nederlandse samenvatting.

GIS biedt mogelijkheden voor aardrijkskundeonderwijs, maar stelt ook eisen. GIS biedt veel mogelijkheden voor modern aardrijkskundeonderwijs, mits docenten de juiste didactische aanpak volgen. NWO-onderzoeker Tim
Favier (VU Amsterdam) ontwikkelde kennis over hoe aardrijkskundedocenten GIS het beste kunnen toepassen in hun lessen.

Kleurenblind en kaarten bij aardrijkskunde

Wat kun  je dan doen als docent om die leerling te helpen?
Deze vraag werd in de community gesteld. Hier is -als resultaat van een rondje in de community- de  informatie die wellicht kan helpen.

Een aantal jaren geleden had ik ook te maken met een aantal kleurenblinde leerlingen, waarvan een aantal er toch behoorlijk last van hadden. Ik heb toen meteen mijn afstudeerscriptie voor mijn 1e graad daarover gedaan. Je kunt met kleurenblinde leerlingen redelijk ver komen. Ik gebruikte voor de leerlingen uit klas 1 tot en met 3,  atlassen van de blindenschool van Grave. Een atlas met heldere kleuren en een atlas met arcering. (voor de extreme zwart-wit kleurenblinde), op A3 formaat. In de jaren erna ben je echter als leerling toch veroordeeld tot het gebruik van de Bosatlas. De kleurovergangen van met name pasteltinten is dan een probleem.

Ook werd mij geadviseerd om met een bepaald computerprogramma kaarten aan te passen. Dit heb ik nooit toegepast. Wel heb ik de legenda los aangeboden aan de leerlingen. Door de legenda direct naast de kaart te houden, kunnen ze beter de kleuren onderscheiden. Deze leerlingen hebben echter het recht op hulp van jouw, als zij kunnen aantonen via een arts, dat zij kleurenblind zijn. Zij hebben zelfs op examens recht op deze hulp! De hulp bestaat alleen maar uit het toelichten van een juiste kleur. Je zegt niets voor. Elke willekeurige docent kan dit uitleggen.

Ik vraag aan het begin van het schooljaar aan elke klas welke leerlingen kleurenblind zijn. Als ze dan hulp willen, dan moeten ze een brief van de huisarts overhandigen, waarna ik dit doorspeel aan de directie. Is het meteen tot het einde van hun schooltijd bekend. Bovendien is het voor meer vakken dan alleen aardrijkskunde vervelend en is het ook bij die docenten bekend. (Petra)

Misschien kun je het eens proberen door de kaarten waarvan je weet dat ze nodig zijn in grijstinten te kopiëren. De leerlingen kunnen dan zowel de grijstinten-kaart als de atlaskaart gebruiken om de juiste waardes af te lezen.Ik heb dit ooit met een leerling in de onderbouw gedaan en het verliep redelijk. (Renate)

[UPDATE 2021: deze site kun je gebruiken om de kleuren die je in je kaart gebruikt geschikt zijn voor kleurenblinden. Het is wel zo dat er ook nog eens verschillende typen kleurenblindheid zijn.]

Maak je eigen bewegende kaarten: animated maps

Een route op de kaart is veel leuker als deze ook beweegt. Met Animated maps kun je dat doen. Onderweg kun je foto's en filmpjes laten zien die bij de plekken horen die jij wil laten zien. Google Maps maar dan leuker.
Je kunt de leerlingen zelf aan de slag laten gaan en het als presentatie inzetten. Zelf maken en als illustratie gebruiken kan natuurlijk ook. Vlakken, punten en lijnen, alles kan. Je kunt bv ook laten zien hoe zich iets uitbreidt over een bepaald gebied en in de tijd. Bekijk hier de demo. Klik op de ' play' knop.

Kennisbasis aardrijkskunde: wat moet een docent weten en kunnen?

De kennisbasis vormt een systematische beschrijving van de vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden waarover de startbekwame tweedegraads docent beschikt. In de kennisbasis worden de vereiste (sub-)domeinen in kaart gebracht, toegelicht en van kenmerkende voorbeelden voorzien. De beschrijving is een informatiebron voor studenten, lerarenopleiders, vervolg- en vooropleidingen, het werkveld en de samenleving.

(Bron: /www.kennisbasis.nl)
Prima om online een overzicht aan te bieden van wat docenten zouden moeten weten en kunnen wanneer ze klaar zijn. Aardig om je eigen vaardigheden en kennis- na al wat jaartjes voor de klas- weer eens onder de loep te nemen. Kan ik dat ook nog allemaal of........

Nuttig zo'n overzicht of overbodig? Laat in een reactie weten wat je er van vindt!
Ga direct naar die van aardrijkskunde

Hulp gevraagd bij onderzoek ‘Overstap van 4-VMBO naar 4-Havo’

In het kader van een onderzoek naar de overstap van 4-VMBO naar 4-Havo, zitten wij dringend verlegen om data.
Dat er problemen zijn die leerlingen ondervinden bij de overstap is evident, maar komt dit ook tot uiting in de cijfers?
U zou ons ontzettend helpen als u de kleine vragenlijst in wilt vullen waarnaar deze link verwijst. Het kost niet meer dan vijf minuten.
Stuur deze naar : maartenvaessen@home.nl
Als u wilt, krijgt u ons onderzoek + reparatiepakket na afronding via email toegestuurd.
U kunt het dan gebruiken om leerlingen die de overstap van 4-VMBO naar 4-Havo maken, beter voor te bereiden op aardrijkskunde op Havo.

Bij voorbaat dank voor de moeite.
Frank Smit, Remco Vogel,Maarten Vaessen

Nieuwe Duitse didactiek, een voorbeeld voor Nederland?

Studiedag voor het aardrijkskundeonderwijs

Nieuwe Duitse didactiek, een voorbeeld voor Nederland?


Nijmegen, 28 april 2010, 10.00 – 16.00 uur

Op 28 april 2010 organiseren de vakgroep sociale geografie en de universitaire lerarenopleiding van de Radboud Universiteit een studiedag over de handelingsgerichte benadering in het aardrijkskundeonderwijs. Deze benadering is één van de peilers onder het “Curriculum 2000+”, het nieuwe leerplankader voor het Duitse aardrijkskundeonderwijs. In deze benadering is veel aandacht voor de verschillen in betekenis die mensen toekennen aan een plaats of ruimte en de invloed die dat heeft op het handelen van mensen. Een kernwoord daarbij is multiperspectiviteit.

Op de studiedag willen we leraren, vakdidactici, en andere belangstellenden in een ééndaags symposium bijeenbrengen om de mogelijkheden van deze handelingsgerichte benadering in het aardrijkskundeonderwijs verder te verkennen. Wat zijn de geografische principes achter deze benaderingswijze? Hoe kunnen we dat vakdidactisch omzetten? Waarom passen nu juist deze handelingstheoretische principes en deze vakdidactiek zo zeer bij de wereld van vandaag? Hoe past deze benadering in de huidige Nederlandse examenprogramma’s? Inleiders op deze studiedag zijn de vakdidactici Dr. Mirka Dickel (Univerisität Hamburg) en prof .dr. Tilman Rhode-Jüchtern, (Universität Jena). Zij zullen zowel ingaan op de theoretische achtergronden van de handelingsgerichte benadering als voorbeelden geven van een concrete uitwerking daarvan in het onderwijs.

De studiedag vindt plaats in het Gymnasion, Heyendaalseweg 141, 6525 AJ Nijmegen.
Deelname aan deze studiedag is gratis. De voertaal is Engels. Meer informatie over het programma en de inleiders is te vinden op de website van de vakgroep sociale geografie van de RU: http://socgeo.ruhosting.nl/vakdidaktiek.html


Aanmelden kan tot 14 april 2010 door een e-mail te sturen aan Fer Hooghuis, e-mail f.hooghuis@ils.ru.nl, onder vermelding van “Symposium 28 april 2010”.

Mindmapping in de lessen aardrijkskunde

In het onderwijs wordt veel gebruikt gemaakt van mindmapping. Een mindmap is een model van gedachten, informatie of kennis. Je ziet in één oogopslag structuur in de informatie en je komt makkelijker op nieuwe ideeën (associatie).
In de link hieronder kun je meerdere voorbeelden zien van willekeurige mindmaps.

http://images.google.com/images?q=mindmap

Binnen het vak aardrijkskunde kun je ook goed gebruik maken van mindmapping. Voorbeeld. Enkele voorbeelden van manieren om het te gebruiken in je lessen:

• Leerlingen een samenvatting van de lesstof laten maken
• Om bij de leerlingen de voorkennis te activeren
• Leerlingen kunnen er begrippen mee oefenen
• Leerlingen kunnen er moeilijke leerteksten inzichtelijk mee maken
• Leerlingen kunnen tijdens en na een filmpje een mindmap kunnen maken als samenvatting
• Maak een Mindmap waarin je delen niet invult. Leerlingen moeten die dan vanuit de leerstof aanvullen.
• Als docent kun je mindmaps ook prima gebruiken bij je lesvoorbereidingen en om de lesstof schematiseren.

Leerlingen van alle niveaus, zowel onderbouw als bovenbouw, hebben baat bij mindmappen èn leerlingen vinden het leuk om te doen! Het is een snelle en eenvoudige manier om dingen op te schrijven. Je krijgt geen half overgeschreven boeken meer als samenvatting. Leerlingen denken beter na over de lesstof en gaan de samenhang zien. Een erg goed hulpmiddel ook binnen Aardrijkskunde dus!

Er zijn verschillende mindmap-programma’s. Programma’s die gratis te downloaden zijn en die je goed kun gebruiken in het onderwijs zijn Emindmaps , CmapTools en Freemind (voor alle besturingssytemen) . Emindmaps is voor alle niveaus geschikt, deze maakt gebruik van veel kleuren en plaatjes. CmapTools en Freemind zijn meer voor bovenbouw Havo/Vwo. Beide programma’s zijn gebruiksvriendelijk en leerlingen kunnen er zo mee aan de slag.

Voor meer informatie over mindmapping, hoe het gebruikt kan worden in een les en theorie erachter, film 1 en film 2. Deze zou je ook kunnen gebruiken bij een startles mindmapping.

Voor Freemind is er ook een instructiefilm gemaakt waarin stap voor stap te zien is hoe je met het programma een Mindmap kan maken (de meeste programma's hebben een zelfde manier van werken).
Ook online kun je aan mindmappen doen. Voordeel is dat je geen software op de pc hoeft te installeren en dat je er overal bij kunt (als er internet is). Het is zelfs mogelijk om met meerdere personen aan één mindmap te werken. Nadeel is dat het Engelstalig is : Bubble

Met dank aan Nanita de Bouter, Staring College - Lochem

Mens en Maatschappij: liever wel!

Al een tijdje staat er een artikel van Leo Zander op de community. Hierin voert hij redenen aan om toch als school vooral niet te kiezen voor een opgaan van aardrijkskunde in het' nieuwe' vak Mens en Maatschappij: Een nieuw vak Mens en maatschappij: liever niet!

Radboud Burgsma vond het tijd worden om een tegengeluid te laten horen vanuit zijn ervaring als docent ak in dit nieuwe vak.

Lees zijn artikel (zie ook pagina linksboven) en reageer hieronder...

Onderwijsprijs aardrijkskunde 2009 naar Willem Korevaar

Willem Korevaar, aardrijkskundedocent op Dalton Voorburg en pionier op het gebied van ICT, digitale kaarten en onderzoekend leren, is de eerste winnaar van de KNAG Onderwijsprijs.
Het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap reikt deze tweejaarlijkse prijs uit om de bijzondere verdiensten van docenten te belichten. Deze digitale duizendpoot is een inspiratie voor andere docenten en deelt zijn enthousiasme middels zijn website, nascholingscursussen en medewerking aan leermiddelen met de collega's.
Met zijn werk stelt hij volgens het KNAG leerlingen in staat het beste uit zich zelf te halen en creëert hij een belangrijke basis voor een toonaangevende rol van Nederland op het gebied van digitale geografische toepassingen.

Joop van der Schee
KNAG hoogleraar voor het aardrijkskundeonderwijs

OPROEP: wie helpt mee schoolexamens te ontwikkelen?

Schoolexamens lopen sterk uiteen zowel wat betreft inhoud als vormgeving. De inspectie let streng op de balans SE-CE. Veel docenten zouden graag de beschikking hebben over goede schoolexamens.
Alle genoemde zaken maken duidelijk dat de tijd rijp is voor een landelijke kwaliteitsimpuls van de schoolexamens. Vandaar het initiatief om met een groep aardrijkskundecollega’s schoolexamens te gaan ontwikkelen die het kwaliteitsniveau van de centrale examens minstens evenaren. Om dit te bereiken zal nauw worden samengewerkt met diverse kennisinstituten (universiteiten, SLO en CITO).
Hecht u ook belang aan de kwaliteit van onze schoolexamens? Heeft u de nodige ervaring in het ontwerpen van schoolexamens met eigen vragen? En bent u bovendien bereid om nieuwe schoolexamens mede te helpen ontwikkelen? (tijdsbesteding circa 2 á 3 uur per week). Praat, denk en werk dan mee in de SE werkgroep van het KNAG!

Voor meer informatie over dit initiatief:
Jan-Willem van Velzen MEd. (leraar aardrijkskunde Teylingen College, Noordwijkerhout)
VLZ@leeuwenhorst.teylingen.nl

Aanmelding bij:
Mw. drs. A. Adang (onderwijscoördinator KNAG), a.adang@knag.nl
Clip:http://www.clipartsalbum.nl/

Animaties maken als opdracht bij aardrijkskunde

Het is al vaker geroepen dat beelden meer zeggen dan woorden. Bewegende beelden zeggen wellicht nog meer?
Je kunt die bewegende beelden tegenwoordig zelf ook maken, gewoon via internet. Bedenk een scenario/ script, zoek de juiste plaatjes en evt. geluid en de juiste website. Maanden geleden kwam ik via een tip van Margreet van den Berg terecht op een aantal websites waar het mogelijk is om je eigen animatie te maken. Altijd in voor iets nieuws in mijn lessen heb ik mijn leerlingen van 5v de opdracht gegeven om een, zelf te kiezen, onderdeel van de lesstof van het mondiale klimaatvraagstuk uit de module Aarde te verwerken tot een animatie van 3-5 minuten. Dit was vrijwillig, maar als beloning (het kost tenslotte tijd) en als het als voldoende werd beoordeeld was er compensatie voor hen in het se.
Afgelopen week hebben ze de filmpjes gepresenteerd (via het digibord) en ik was echt onder de indruk.
Volgens de leerlingen is Go!Animate de beste van de drie die ik als keuze had gegeven, met als goede tweede Animoto (er is ook een educatieve versie op aanvraag waar de filmpjes langer mogen worden dan de 30 sec versie).
Van beide zal ik een voorbeeld hieronder laten zien. Er volgen er nog meer. (Geluid aan!)



Caroline en Sophia




Jonne zingt zelf en heeft de tekst geschreven.

GoAnimate.com

Rosa

Wedstrijd :maak een les met online kaarten

De redactie van Online Kaarten en auteur Marc Buma van Reis om de wereld in 80 klikken organiseren een wedstrijd voor docenten in het basis- en voortgezet onderwijs én studenten aan de lerarenopleidingen.
Deelnemers maken een lesopzet waarin gewerkt wordt met online kaarten en virtuele globes, zoals Google Earth, Google Maps, Microsoft Live Search enzovoort.
Met deze wedstrijd zijn mooie prijzen te winnen. Bovendien komen alle bruikbare inzendingen in een openbare wiki te staan, zodat iedereen gebruik kan maken van de lessen.

Geen ervaring met deze programma's? Er is de mogelijkheid om een workshop (25 euro) te volgen.
Meer info....

Daarnaast kun je gebruik maken van een Nederlandstalige versie van Googlemaps: Quikmaps.
De handleiding is geschreven voor leerlingen.

Of maak een les bij dé GIS- website van Nederland: Edugis

Het Grote Topospel

Voor het PO 6,7 en 8 (en de onderbouw van het VO) heeft Scala ('leuker leren') een 3 zijdig speelbord gemaakt waar je de topo van Nederland, wereld en Europa kunt oefenen met behulp van het spelelement. Leerlingen krijgen opdrachten waarmee ze het gebied onderzoeken en tegelijkertijd de topografie er van leren. De topo is gebaseerd op de CITO-lijst en meer.
Je kunt met z'n vieren spelen , maar er zijn ook varianten met teams en tweetallen mogelijk.

Iedere speler krijgt een geheime opdracht. Je reist over het spelbord om je doel te bereiken. Beantwoord vragen zodat je kunt reizen en tolgeld winnen. Daarmee kan je sneller vooruit én provincies of landen veroveren. Met een kanskaart heb je geluk of pech. Maar let op: je tegenstanders kunnen je opdracht dwarsbomen.

Het spel kost 35, 95 en vóór 15 oktober bestellen bij Scala is het 29,95.

Hebben???
De community verloot één spel onder (alleen) de leden. Meedoen? Stuur een mail vóór 28 augustus naar wereldvak at gmail punt com of naar de community met naam, schooladres en een originele uitleg waarom jij in aanmerking moet komen voor dit gratis spel.
Hendra Versteegde heeft inmiddels haar exemplaar in bezit. Veel plezier!

Snel een educatief spelletje maken: Classtools

Toetsen van kennis is belangrijk maar is vaak zo saai om te (laten) doen. Kruisjes zetten of letters omcirkelen....Het kan ook anders en online. Zo gemaakt met Classtools. Onderstaand voorbeeld heb ik even snel gemaakt om te laten zien wat je ermee kunt. Ze werken met 'templates' waarin je alleen de vraag en de antwoorden bv. in hoeft te typen. Onderstaand voorbeeld is 'Dustbin Game'. Dan wordt er een spel van gemaakt (Flash) en kun je de code embedden op je schoolsite , de URL plaatsen of het downloaden naar je harde schijf (wel altijd internet nodig want de gegevens blijven op hun server staan). Het spel kan dan gespeeld worden > Start > Proceed...
Naast deze template hebben ze nog meer voorbeelden. Met name geschikt voor PO en de onderbouw VO , hoewel 4 Havo er ook nog wel mee wil werken denk ik :-)
Laat ze zelf een spel maken over een deel van de leerstof en dan elkaars spellen spelen met commentaar op de inhoud.

Klik hier voor een grotere versie..

Cursus activerende didactiek

Volgend jaar zal de Universiteit Utrecht de volgende cursus aanbieden:

Cursus activerende didactiek voor docenten aardrijkskunde, geschiedenis, maatschappijleer, levensbeschouwing en economie.

Werkvormen die je meteen kunt toepassen in de klas. Combinatie praktijk en theorie o.a. meervoudige intelligentie van Gardner. Wat betekenen de nieuwste neurologische onderzoeksresultaten voor mijn lesgeven?
Hiernaast zullen we de mogelijkheden en onmogelijkheden van vakintegratie bespreken.

Plaats en tijd:
Najaar van 2008: op donderdag 9 oktober en donderdag 27 november in de
Uithof te Utrecht.
Voor verdere informatie kunt u contact opnemen met Bjorn Wansink B.G.J.Wansink@uu.nl

Plaatje: http://www.clipartsalbum.nl/

Topografie oefenen: wat moet je kennen?

Altijd leuk om te doen: kijken wat je nog van de topografie van een land weet. Het is kennis die, wat mij betreft, snel verjaart. Gelukkig zijn er online allerlei oefeningen mogelijk. Zo ook op deze site van Eric de Jong. Voor zijn leerlingen heeft hij met behulp van ingescande kaarten een flink aantal oefeningen gemaakt(met Javascript). Je kunt zelf het aantal plaatsen dat getoetst moet worden aangeven en ook de moeilijkheidsgraad bepalen. Er wordt een naam van een stad, streek, land etc. gegeven en dan moet je op de kaart de goede plek aanklikken. Je krijgt gelijk feedback. Bedoelt voor basisonderwijs, maar zeker ook in het VO goed te gebruiken als oefening. Het blijft arbitrair welke topografie je nu moet kennen. Ooit heb ik een lijst van de KNAG voorbij zien komen, maar kan die nergens meer vinden. Iemand?
Alle provincies (Limburg komt er aan), de wereld, Europa en flink wat losse Europese landen staan 'op de kaart'.
[update] Bedankt Harry vd Berg voor de tip. Er is een PDF van het CITO met de Basis Topo van het PO.
Bron tekening: http://www.clipartsalbum.nl/
Gevonden via http://computersindeklas.web-log.nl/computersindeklas/

Kaartvaardig spel: waar staat dit?

Het Engelse project 'Geograph British Isles' beoogt om van elke vierkante kilometer van Groot- Brittannië en Ierland een foto te hebben. Inmiddels staat de teller op ruim 700.000 en is 66% al klaar. En dat in drie jaar.

Iedereen kan een bijdrage leveren door een foto op te sturen vergezeld van de bijbehorende coördinaten (GPS). Deze zijn via een online kaart weer te bekijken.

Als 'bij-product' is er nu een game gemaakt: 'Mark It!'. De speler moet op een deel van de topografische kaart de plek bepalen van de gemaakte foto. Hier komen dus kaartvaardigheden aan te pas als kaartlezen en kaartanalyse. De elementen die op de foto staan moeten worden herkend op de kaart. Je plaatst dan een blauwe cirkel op de door jouw gekozen plek en krijgt te 'horen' of je juist gekozen hebt en / of hoever je er naast zit....
Natuurlijk verdien je er punten mee: Hamster Tokens en is er een topscore lijst. Dat het onderwerp Engels is vormt geen probleem. Leuk om leerlingen mee te laten werken als kaartoefening.
Ideetje voor Nederland??

Eindexamen: hoofd- en bijzaken...

Mindmaps

In mijn les merk ik vaak dat leerlingen enorme moeite hebben met het bestuderen van zakelijke teksten. Het onderscheiden van hoofd- en bijzaken en het ontdekken van de structuur in een tekst vormen vaak een groot obstakel bij het leren. Om nu het ontdekken van structuur in de tekst beter aan te kunnen leren gebruik ik onder andere mindmaps. Daarbij is het handig om een aantal uitgeprinte formats te gebruiken. Zo'n basismindmap geeft de leerlingen in eerste instantie een houvast. Daarnaast bouwen leerlingen een repertoire op aan structuren om te kunnen gebruiken bij het bestuderen van een tekst. Je kunt een mindmap maken met de 5W's+1H (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), bijvoorbeeld handig bij een casus. Gebruik een mindmap die relaties aangeeft bijvoorbeeld als je een centrale theorie behandelt. Inspirerende voorbeelden vond ik op de volgende website: http://www.worksheetlibrary.com/subjects/graphicorganizers/

Je kunt de basismodellen gratis downloaden, maar voor de uitgebreide versie moet je lid worden. Op zich niet zo duur, maar aan de andere kant maak je ze zo na in Word.

Interactief mindmappen
Wil je het mindmappen uitbreiden via een computerprogramma dan zijn er gratis te downloaden programma's. De volgende (gratis programma's) hebben de mogelijkheid tot echt interactief mindmappen, dus niet alleen het tekenen van de structuur, er zijn ook allerlei lagen en interne links mogelijk:
Cmaps
Compendium (gebruikt door de Open University in de UK)

SamSam nu ook in Middelburg, Groningen en Den Haag

Uitwisselen succesvolle lesideeën
In de nieuwsbrief van het KNAG was te lezen dat het SamSam concept inmiddels van de grond begint te komen. De bedoeling van de SamSam bijeenkomsten is dat docenten aardrijkskunde goede lesideeën uitwisselen, met als doel het promoten van het vak aardrijkskunde, vooral ten aanzien van de tweede fase. De bijeenkomsten zijn dan ook vooral gericht op lesideeën voor de tweede klas vmbo en de derde klas havo/vwo. Tijdens de bijeenkomsten, die in principe niet langer dan twee uur duren, komen er tien à twintig docenten bij elkaar. Elke docent besteedt ongeveer tien minuten aan het presenteren van een succesvol lesidee. Omdat je een eigen goedlopend idee presenteert hoef je verder niets voor te bereiden en naderhand kun je met een groot aantal nieuwe succesvolle ideeën aan de slag!

SamSam nu ook in Middelburg, Groningen en Den Haag wordt Rotterdam!
Na een start in 2007 in Amsterdam komt Samsam nu ook elders van de grond. Nieuw geplande bijeenkomsten zijn:

• Middelburg, Christelijke Scholengemeenschap Walcheren, op 22 april 2008 van 13.00-16.00 uur. Contactpersoon: Nico Jan Valk.
• Groningen, tijdstip en plaats nog onbekend, deelnemers een twintigtal deelnemers aan een GIS cursus. Contactpersoon: Peter Druijven van de Rijksuniversiteit Groningen.
• Nu dus: Rotterdam, HRO Museumpark, op 16 september 2008 van 15.00-17.00.
  Contactpersoon: Abjini Blom.

Meer informatie
Wil je ook een SamSam bijeenkomst in je regio organiseren? Neem voor meer informatie contact op met Joop van der Schee KNAG/ Onderwijscentrum VU.

BLoM